Rüzgâr Enerji Santrali Türbin Alanlarında Yapılan Patlatmaların Zemin Titreşimine Etkileri
Keywords:
Patlatmalı Kazı, Rüzgâr Enerji Santrali, Zemin Titreşimi, Taş Fırlaması, Hava ŞokuAbstract
Bu çalışmada, rüzgâr enerji santrali türbin kazı alanlarında yapılması öngörülen patlatma tasarımının
çevresel etkilerinden olan zemin titreşimi açısından değerlendirilmiştir. Buna göre, patlatma kaynaklı tepe
parçacık hızının (PPV) 250 mm/s’den daha küçük olduğu noktalar, kalıcı deformasyona uğramayan sismik
bölge içerisinde kalmaktadır. Patlatma deliğinden dışarı doğru ezilme, parçalanma ve çatlaklanma bölgeleri
oluşmakla birlikte, hasar meydana gelen bu bölgelerin deliğe uzaklıkları, en tutucu yaklaşım ile 60 delik
yarıçapıdır. Bu nedenle deliğe bu mesafeden daha uzakta konumlanmış noktalar, sismik bölge içinde kabul
edilmektedir. Rüzgâr enerji santrali türbin temellerine yakın bölgelerde yapılacak patlatma işlemlerinin
zemin titreşimi etkisi, bu yaklaşım esas alınarak değerlendirilmiştir.
Downloads
References
Aberdeen Western Peripheral Route (2007) Environmental Statement Appendices 2007, Part B: Northern Leg, Appendix A8.2 – Impact of Blasting on Groundwater.
Akyıldız, Ö. (2022) Basamak patlatmasında tasarım parametrelerinin patlatma verimliliği ve çevresel etki açısından değerlendirilmesi. Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
Arpaz, E. (2000) Türkiye’deki Bazı Açık İşletmelerde Patlatmadan Kaynaklanan Titreşimlerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi, Doktora Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
Atchison, T. C. (1968) Fragmentation principles in surface mining. E. P. Pfleider (ed)., Surface Mining, New York: AIME (pp. 355-372).
Atlas Powder Co. (1987) Explosives and Rock Blasting. Dallas: Atlas Powder Co.
Bauer, A., Calder, P. N. (1978) Open pit and blasting seminar. Course No. 63321. Kinston, Ontario, Canada: Queens University, Mining Engineering Department.
Calder, P. (1977) Pit slope manual. Chapter 7, Perimeter blasting. CANMET, Energy, Mines and Resources, Ottawa, Canada, pp: 22-76.
Dağaşan, Y. (2014) Cautious blast design and monitoring nearby a buried high pressure gas pipeline. Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
Dai, K., Bergot, A., Liang, C., Xiang, W.N., Huang, Z. (2015). Environmental issues associated with wind energy: A review. Renewable Energy 75, 911-921.
Dessureault, S. (2004) Rock excavation course notes: spring 2003, Arizona: University of Arizona, Mining and Geological Engineering.
Dowding, C. H., Aimone, C. T. (1992) Rock Breakage - Explosives, Mining Engineering Handbook, Society of Mining Engineers.
Esen, S., Onderra, I., Bilgin, H. A. (2003) Modelling the size of the crushed zone around a blasthole, International Journal of Rock Mechanics & Mining Sciences, 40, 485–495.
Explotech (2016) Blast Impact Analysis Report for Freymond Quarry, Ottawa.
Hoek, E., Bray, J. W. (1981) Rock Slope Engineering (Revised 3rd Edition), London: The Institution of Mining and Metallurgy.
Holmberg, R., Persson, P. A. (1979) Design of tunnel perimeter blasthole patterns to prevent rock damage. Proc. IMM Tunneling '79 Conference, London.
Kumar, Y., Ringenberg, J., Deparu, S.S., Devabhaktuni, V.K., Lee, J.W., Nikolaidis, E., Andersen, B., Afjeh, A. (2016) Wind energy: Trends and enabling technologies. Renewable and Sustainable Energy Reviews 53, 209-224.
Morhard, R. C. (1987) Explosives and Rock Blasting. Dallas: Atlas Powder Company.
Mousavi, S. A., Ahangari, K., Goshtasbi, K. (2023) Impact of the layering of blast-induced damage factors in the Hoek–Brown failure criterion on the bench damage monitoring of mines. The Mining-Geology-Petroleum Engineering Bulletin, http://10.17794/rgn.2023.1.9, pp: 93-104.
Olofsson, S. O. (1988) Applied Explosives Technology, for Construction and Mining, Arla: Nora Boktryckeri AB
Özdemir, K. (2009) Basamak Patlatmasında Parça Boyut Dağılımının Ardışık İşlem Faaliyetlerine Olan Etkilerinin Araştırılması. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Persson, P. A. (1997) The relationship between strain energy, rock damage, fragmentation, and throw in rock blasting. Fragblast, 1(1), 99-110. https://doi.org/10.1080/13855149 709408392
Siskind, D. E., Fumanti, R. R. (1974) Blast-produced fractures in Lithonia granite. Twin Cities Research Center, United States Bureau of Mines, Washington, D.C.
Şenpınar, A., Gençoğlu, M. T. (2006) Yenilenebilir enerji kaynaklarının çevresel etkileri açışından karşılaştırılması. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 4(2), 49-54.
WEB, 1 (2025). https://enerji.gov.tr/bilgi-merkezi-enerji-elektrik erişim tarihi 07.12.2025.