Sürdürülebilir Su Yönetimi Literatüründe Eğilimler: Su Ayak İzi ve Su Verimliliği Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme (2019–2025)

Abstract

Su ayak izi, su verimliliği ve su kullanım verimliliği yaklaşımları, su kullanımının farklı ölçeklerde değerlendirilmesine olanak sağlayan tamamlayıcı değerlendirme araçları olarak ele alınmaktadır. Ancak bu yaklaşımların literatürde çoğu zaman ayrı araştırma hatları içinde incelenmesi, aralarındaki tematik ve yapısal ilişkilerin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesini sınırlamaktadır. Bu çalışma, su ayak izi, su verimliliği ve su kullanım verimliliği literatürlerinin tematik yapısını, gelişim eğilimlerini ve bilimsel iş birliği örüntülerini bibliyometrik analiz yöntemiyle karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın materyalini, Web of Science Core Collection veri tabanında 2019–2025 yılları arasında yayımlanan toplam 13.137 makale oluşturmuştur. Veri setleri ayrı ayrı analiz edilmiş, ardından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Anahtar kelime eş-oluşum ağları, tematik kümelenmeler ve ülke bazlı ortak yazarlık ağları VOSviewer yazılımı kullanılarak incelenmiştir. Bulgular, su ayak izi literatürünün daha çok tüketim temelli değerlendirmeler, sürdürülebilirlik teması ve sistem düzeyi analizlerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, su verimliliği ve su kullanım verimliliği literatürleri üretim süreçleri, teknik performans ve kaynak kullanım etkinliği etrafında gelişmektedir.
Ülke bazlı iş birliği ağları ise bilimsel üretimin belirli merkezlerde yoğunlaştığını ve coğrafi temsiliyetin sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bulgular sürdürülebilir su yönetimi açısından tüketim temelli ve üretim temelli yaklaşımların birlikte değerlendirilmesinin önemli olduğunu göstermektedir.