International Journal of Advanced Natural Sciences and Engineering Researches

Observing the reproductive behavior of Solanum tuberosum using chitosan and studying Phalaenopsis plants by applying chitosan in different ways

Ayşen Melda ÇOLAK, Büşra ÖZDEMIR — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0200

This study, which is one of biopolymers of chitosan aims to examine the effects on plant development and defense mechanisms. Especially Solanum tuberosum sprout and Phalaenopsis plants with the growth of disease states on chitosan and investigated the effects of applications of chitin. As an environmentally friendly alternative of the study the main objective of chitosan is to reveal the potential to improve plant health and reduce agricultural losses. The potatoes over 2% at a concentration of chitosan solution, applied by dipping and Sprout development has been observed on a regular basis. Orchid chitin by applying different plant parts such as root, stem and leaf development of disease status were examined. Controlled experiments and observations were carried out at ambient conditions were evaluated comparatively. Solanum tuberosum vegetative reproduction, sprouting, because it is especially preferred that indicates a plant on the surface of potato tubers were also in the observation of behavior from occurring discoloration, and microbial degradation, which allows observation of a clear physical changes, such as tissue development. For this reason, potatoes, chitosan is both convenient and practical to study the effects on plant defense mechanisms and reproductive behavior was used as a model.

Phalaenopsis , more precise, and a plant was chosen because it is high maintenance requirements. In this way, the effects on plant growth and disease of the chitin were examined in more detail. Both vegetative growth and also look at the response to environmental stresses of the orchid and more comprehensive conclusions were reached.

The results obtained based on chitosan has been shown that a suppressive effect on sprouting of potatoes. After the application, the decline in the sprouts and Browning was observed and it is determined that sprouting is delayed compared to the control group. However, this effect is temporary and after a certain period of time, re-sprouting was observed. In this case, of chitosan by creating defense mechanisms triggered in plants suggests that stress. That can promote the growth of Root and stem of orchids made on the application has emerged as an important finding, especially chitin. Significant growth in the formation of a new side branch and root in the body was observed. In contrast, the chitin is not enough to completely stop the application, it was determined that the flowers of certain fungal infections. As a result, the study of chitosan and supporting the development of the chitin of the plant, and in some cases that can show reveals suppressive effects. Especially vegetative growth while providing a positive impact on Disease Control, it was emphasized that alone may not be sufficient.

Optimizing Video-Based Automated Exam Generation: A Quality–Cost Analysis of LLM Pipelines

Hüseyin Erol, Yunus Santur — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0200

This study systematically investigates quality–cost optimization in automatic question generation from educational videos using a data-driven approach. With the rapid growth of online and distance learning environments, the need for scalable assessment tools has become increasingly critical. In this context, a pipeline was developed that processes video transcripts and generates multiple-choice questions using large language models (LLMs). The experimental evaluation was conducted on five educational videos across four configurations, resulting in a total of 40 experiments. A two-stage evaluation framework was employed: (i) automatic format validation and (ii) LLM-based quality scoring. The results indicate an average quality score of 7.46 ± 0.50 out of 10. Analysis of transcript length shows that using the first 8000 characters reduces token cost by 46.9% compared to full transcripts, while improving quality by 1.8%. Lower temperature settings (0.3) yield slightly higher content quality but introduce a minor decrease in JSON format compliance. Pareto analysis reveals that the configuration with max_chars=8000 and temperature=0.3 achieves the optimal trade-off, with a quality score of 7.60, a cost of 4277 tokens, and an efficiency score of 1.777. The findings demonstrate that transcript length and model parameters significantly influence both quality and cost, and provide a practical optimization framework for scalable AI-driven assessment systems in educational technology.

Mermer Sektöründe Blok Pazarlama Süreçlerinin Dijitalleşmesi ve Yapay Zekâ Destekli Güvenli Mobil Ekosistem: InspectBlocks Uygulaması

Hamdi Mert ESKİ, Gökalp ÇINARER, Ahmet Haşim YURTTAKAL — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0200

Bu çalışma; mermer blok pazarlama ve envanter takip süreçlerindeki görsel güven eksikliği, iletişim dağınıklığı ve operasyonel verimsizlikleri gidermek amacıyla geliştirilen, ileri seviye yapay zeka destekli yüzey anomali tespit modülüne sahip InspectBlocks mobil uygulamasını incelemektedir. Araştırmada nitel vaka analizi ve saha geri bildirimi temelli bir tasarım benimsenmiştir. React Native ve Firebase altyapısıyla inşa edilen sistem; kamera tabanlı fotoğraf çekimi, gelen/giden (inbox/outbox) paylaşım takibi, katalog bağlantısı oluşturma ve filtreleme modüllerini içermektedir. Uygulamanın yapay zeka bileşeni; çatlak ve leke gibi yüzey kusurlarını tanımlamak üzere eğitilen CoAtNet, Swin Transformer, DenseNet121, VGG19, Xception ve ResNet50 gibi son teknoloji derin öğrenme mimarilerinin karşılaştırmalı analizini sunmaktadır. 5 katlı çapraz doğrulama (5-fold cross-validation) ile doğrulanan deneysel sonuçlar, CoAtNet modelinin %98,84 ile en yüksek doğruluk oranına ulaşarak geleneksel modelleri geride bıraktığını; Swin Transformer'ın ise karmaşık küresel dokuları yakalamada üstün dayanıklılık sergilediğini kanıtlamıştır. Afyonkarahisar bölgesinde yürütülen saha değerlendirmeleri; denetim süresinde %40 azalma, alıcı karar verme sürecinde %30 hızlanma ve rezervasyon hatalarında %50 düşüş gibi önemli iyileştirmeler ortaya koymuştur. Bu bulgular, transformer tabanlı görüntü modellerinin güvenli mobil iş akışlarına entegrasyonunun, mermer endüstrisinin saha odaklı dijital dönüşümüne somut katkılar sağladığını teyit etmektedir.

IoT Destekli Sensör Tabanlı Gerçek Zamanlı Ani Yıkım Tespit Sistemi

İsmail SEZER — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0200

Depremler, özellikle aktif fay hatları üzerinde yer alan ülkelerde büyük ölçekli can ve mal kayıplarına neden olan en yıkıcı doğal afetler arasında yer almaktadır. Deprem sonrası hasar tespit sürecinin hızlı, doğru ve güvenilir bir şekilde gerçekleştirilmesi, arama-kurtarma faaliyetlerinin etkinliği, kaynakların doğru yönlendirilmesi ve afet yönetimi süreçlerinin başarısı açısından kritik bir öneme sahiptir. Geleneksel hasar tespit yöntemleri, uzman ekipler tarafından sahada gerçekleştirilen gözlemsel incelemelere dayanmakta olup, geniş alanlarda uygulanmasının zor olması, zaman alıcı olması ve yüksek maliyet gerektirmesi gibi önemli sınırlılıklar içermektedir.

Bu çalışmada, deprem sonrası yıkılan veya ağır hasar gören yapıların otomatik olarak tespit edilmesine yönelik IoT (Nesnelerin İnterneti) tabanlı sensör teknolojileri kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Yapı sağlığı izleme sistemlerinde yaygın olarak kullanılan ivmeölçer, eğim sensörü, fiber optik sensör ve akustik sensör gibi bileşenlerin çalışma prensipleri detaylandırılmıştır. Bu sensörler aracılığıyla elde edilen verilerin kablosuz haberleşme teknolojileri kullanılarak merkezi sistemlere aktarılması ve bulut tabanlı platformlarda depolanarak yapay zekâ ve makine öğrenmesi algoritmaları ile analiz edilmesi süreci değerlendirilmiştir.

Elde edilen bulgular, IoT tabanlı sistemlerin deprem sonrası hasar tespit süreçlerini hızlandırdığını, insan müdahalesine olan bağımlılığı azalttığını, hata oranlarını düşürdüğünü ve afet yönetiminde etkin karar destek mekanizmalarının geliştirilmesine önemli katkılar sağladığını göstermektedir.

Akıllı Hava Kalitesi İzleme ve İyileştirme Sistemi Tasarımı

Arzu Hatice CÖMERT , Rüveyda KİLCİ , Özge Pınar AKKAŞ — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0200

İç ortam hava kalitesi, bireylerin sağlık durumu ve yaşam konforu üzerinde doğrudan etkili olan önemli bir çevresel faktördür. Günümüzde insanların zamanlarının büyük bir bölümünü kapalı alanlarda geçirmesi, bu ortamlardaki hava kalitesinin izlenmesini daha kritik hale getirmiştir. Yetersiz hava kalitesi; baş ağrısı, yorgunluk, solunum yolu hastalıkları ve dikkat dağınıklığı gibi çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Bu çalışmada, Nesnelerin İnterneti (IoT) teknolojileri kullanılarak akıllı bir iç ortam hava kalitesi izleme ve iyileştirme sistemi tasarlanmış ve prototipi gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen sistemde sıcaklık ve nem ölçümü için DHT22 sensörü, gaz yoğunluklarının belirlenmesi için ise MQ-2 ve MQ-135 sensörleri kullanılmıştır. Sensörlerden elde edilen veriler Arduino Uno mikrodenetleyicisi tarafından işlenerek LCD ekran üzerinden kullanıcıya anlık olarak sunulmaktadır. Ayrıca ESP32 modülü ile Arduino arasında UART tabanlı seri haberleşme kullanılarak veriler kablosuz olarak iletilmekte ve web tabanlı arayüz üzerinden gerçek zamanlı izleme ve veri kaydı sağlanmaktadır. Sensör verileri, belirli zaman aralıklarında örneklenerek sistem kararlılığı artırılmış ve ölçümlerin daha tutarlı hale gelmesi sağlanmıştır. Sistem, eşik değer tabanlı kontrol algoritması ile çalışmakta olup herhangi bir parametrenin kritik seviyeyi aşması durumunda havalandırma fanını otomatik olarak devreye almakta ve buzzer ile kullanıcıyı uyarmaktadır. Ayrıca sistem, farklı çevresel koşullara uyum sağlayabilecek şekilde modüler bir yapıda tasarlanmıştır. Gerçekleştirilen deneysel çalışmalar sonucunda sistemin çevresel parametreleri doğru şekilde ölçtüğü ve hızlı tepki verdiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak önerilen sistem, düşük maliyetli ve uygulanabilir bir çözüm sunarak iç ortam hava kalitesinin etkin şekilde izlenmesine ve iyileştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Gemiler İçin Özgün Titreşim İzolatörlerinin Tasarımı ve Sonlu Elemanlar Analizi ile Entropi Tabanlı AHP–TOPSIS Yöntemleri Kullanılarak Değerlendirilmesi

Resuli Ekrem Sırtıkara , Ahmet Feyzioğlu , Hüseyin Haliloğlu — Wed, 15 Apr 2026 00:00:00 +0200

Günümüzde mühendislik uygulamaları, hızlı teknolojik gelişmelerle önemli bir dönüşüm geçirmektedir. Özellikle savunma ve denizcilik gibi yüksek teknoloji gerektiren alanlarda, sistemlerin hem dayanıklı hem de ekonomik olması kritik bir gerekliliktir. Bu bağlamda, gemi yapılarında titreşim kontrolü; yapısal bütünlüğün korunması, ekipman güvenliği ve operasyonel süreklilik açısından büyük önem taşımaktadır. Titreşim izolatörleri, ana makine ve yardımcı sistemlerden kaynaklanan titreşimleri sınırlandırarak sistem ömrünü uzatmakta ve bakım maliyetlerini azaltmaktadır.

Mevcut izolatör malzeme ve modellerinin tedarik kısıtları, bakım ve yenileme süreçlerinde gecikmelere yol açarak operasyonel etkinliği olumsuz etkileyebilmektedir. Bu durum, alternatif malzeme ve modellerin sistematik bir yaklaşımla değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Titreşim ve darbe sönümleyici sistemlerin tasarımı; dinamik analizler, doğal frekans belirleme, sönüm oranı hesapları ve yapısal dayanım değerlendirmelerini içeren karmaşık bir süreçtir. Ayrıca malzeme seçimi yalnızca mekanik özelliklere değil, maliyet, üretilebilirlik, korozyon direnci ve tedarik edilebilirlik gibi çok boyutlu kriterlere bağlıdır.

Bu çalışmada, gemi sistemlerinde kullanılan titreşim izolatörleri için en uygun malzeme ve model alternatifini belirlemek amacıyla ENTROPİ, AHP ve TOPSIS tekniklerini içeren bütünleşik bir çok kriterli karar verme yaklaşımı uygulanmıştır. Kriterler doğrultusunda alternatifler karşılaştırılmış, ağırlıklar ENTROPİ yöntemiyle hesaplanmış ve en uygun çözüm sistematik olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, mühendislik karar süreçlerinin daha nesnel, şeffaf ve tekrarlanabilir bir yapıya kavuşabileceğini göstermekte ve denizcilik ile savunma sanayii uygulamalarına yönelik pratik bir karar destek modeli sunmaktadır.